Adverbs of Frequency — Ýygylyk bildirýän sözler

Adverbs of Frequency näme?
Adverbs of Frequency — hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolup geçýändigini görkezýän sözlerdir. Türkmen dilinde bulara ýygylyk bildirýän sözler diýilýär.
Bu sözler hereketiň hemişe, adatça, köplenç, käwagt, seýrek ýa-da hiç haçan bolup geçýändigini görkezýär.
Olar şu soraga jogap berýär:
How often? — Näçe ýygy-ýygydan?
Mysallar:
I always get up early. — Men hemişe ir turýaryn.
She often reads books. — Ol köplenç kitap okaýar.
We sometimes play football. — Biz käwagt futbol oýnaýarys.
He never drinks coffee. — Ol hiç haçan kofe içmeýär.
2. Adverbs of Frequency görnüşleri
Ýygylyk bildirýän sözler iki topara bölünýär.
A. Adverbs of Indefinite Frequency — anyk bolmadyk ýygylygy bildirýän sözler
Bu sözler hereketiň takyk näçe gezek bolýandygyny görkezmeýär. Olar hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny umumy görnüşde düşündirýär.
Mysallar:
Always — hemişe
Usually — adatça
Often — köplenç, ýygy-ýygydan
Sometimes — käwagt
Occasionally — wagtal-wagtal
Rarely — seýrek
Seldom — seýrek
Never — hiç haçan
Sözlemlerde ulanylyşy:
I always help my mother. — Men hemişe ejeme kömek edýärin.
He usually walks to school. — Ol adatça mekdebe pyýada gidýär.
They rarely watch TV. — Olar telewizora seýrek tomaşa edýärler.
She never tells lies. — Ol hiç haçan ýalan sözlemeýär.
B. Adverbs of Definite Frequency — anyk ýygylygy bildirýän sözler
Bu sözler hereketiň her gün, her hepde, her aý ýa-da ýylda näçe gezek gaýtalanýandygyny görkezýär.
Mysallar:
Daily — her gün
Every day — her gün
Weekly — her hepde
Every week — her hepde
Monthly — her aý
Every month — her aý
Annually — her ýyl
Yearly — her ýyl
Once a week — hepdede bir gezek
Twice a week — hepdede iki gezek
Three times a month — aýda üç gezek
Sözlemlerde ulanylyşy:
I study English every day. — Men her gün iňlis dilini öwrenýärin.
We play football twice a week. — Biz hepdede iki gezek futbol oýnaýarys.
She visits her grandmother once a month. — Ol aýda bir gezek mamasy bilen görüşmäge gidýär.
They travel abroad every year. — Olar her ýyl daşary ýurda syýahat edýärler.
3. Esasy Adverbs of Frequency we olaryň manylary
Aşakdaky göterimler hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny göz öňüne getirmek üçin şertli görkezilýär. Olar berk düzgün däl, sebäbi ýygylyk ýagdaýlara bagly bolýar.
Adverb of Frequency | Türkmençe manysy | Takmynan ýygylygy |
Always | Hemişe | 100% |
Constantly | Üznüksiz, yzygiderli | Örän ýygy |
Usually | Adatça | 90% |
Regularly | Yzygiderli | Kesgitli aralykda |
Frequently | Ýygy-ýygydan | Köplenç |
Often | Köplenç | 70% |
Sometimes | Käwagt | 50% |
Occasionally | Wagtal-wagtal | 30–40% |
From time to time | Wagtal-wagtal | Käte |
Now and then | Käte-käte | Seýrek ýagdaýlarda |
Rarely | Seýrek | 10% |
Seldom | Seýrek, juda seýrek | 5–10% |
Hardly ever | Diýen ýaly hiç haçan | Örän seýrek |
Never | Hiç haçan | 0% |
Her bir sözüň ulanylyşyna mysallar
1. Always — hemişe
She always wakes up at 6 a.m. — Ol hemişe irden sagat 6-da oýanýar.
I always do my homework. — Men öý işimi hemişe ýerine ýetirýärin.
2. Constantly — üznüksiz, yzygiderli
He constantly checks his phone. — Ol telefonyny yzygiderli barlaýar.
The baby is constantly crying. — Çaga üznüksiz aglaýar.
3. Usually — adatça
He usually drinks tea in the morning. — Ol adatça irden çaý içýär.
We usually have dinner at home. — Biz adatça agşamlyk naharyny öýde iýýäris.
4. Regularly — yzygiderli
She regularly attends English classes. — Ol iňlis dili sapaklaryna yzygiderli gatnaşýar.
I regularly exercise. — Men yzygiderli maşk edýärin.
5. Frequently — ýygy-ýygydan
We frequently visit our grandparents. — Biz garry ene-atamyza ýygy-ýygydan baryp görýäris.
He frequently asks questions. — Ol ýygy-ýygydan sorag berýär.
6. Often — köplenç
They often go to the library. — Olar köplenç kitaphana gidýärler.
My brother often plays football. — Jigim köplenç futbol oýnaýar.
7. Sometimes — käwagt
We sometimes eat at a restaurant. — Biz käwagt restoranda naharlanýarys.
She sometimes watches films. — Ol käwagt filmlere tomaşa edýär.
8. Occasionally — wagtal-wagtal
She occasionally visits her aunt. — Ol wagtal-wagtal daýzasyna baryp görýär.
I occasionally drink coffee. — Men wagtal-wagtal kofe içýärin.
9. From time to time — wagtal-wagtal
He plays the piano from time to time. — Ol wagtal-wagtal pianino çalýar.
I call my old friends from time to time. — Men wagtal-wagtal köne dostlaryma jaň edýärin.
10. Now and then — käte-käte
We go hiking now and then. — Biz käte-käte gezelenje çykýarys.
She eats chocolate now and then. — Ol käte-käte şokolad iýýär.
11. Rarely — seýrek
I rarely watch television. — Men telewizora seýrek tomaşa edýärin.
He rarely eats fast food. — Ol tiz taýýarlanýan naharlary seýrek iýýär.
12. Seldom — seýrek
They seldom go to the beach in winter. — Olar gyşda deňiz kenaryna seýrek barýarlar.
She seldom gets angry. — Ol seýrek gaharlanýar.
13. Hardly ever — diýen ýaly hiç haçan
She hardly ever eats sweets. — Ol süýjülikleri diýen ýaly hiç haçan iýmeýär.
I hardly ever play computer games. — Men kompýuter oýunlaryny diýen ýaly hiç haçan oýnamaýaryn.
14. Never — hiç haçan
He never smokes. — Ol hiç haçan çilim çekmeýär.
I never come late to school. — Men mekdebe hiç haçan gijä galyp gelmeýärin.
4. Anyk ýygylygy bildirýän sözler
Iňlisçe | Türkmençe | Mysal |
Daily | Her gün | I exercise daily. — Men her gün maşk edýärin. |
Every day | Her gün | She studies English every day. — Ol her gün iňlis dilini öwrenýär. |
Weekly | Her hepde | We have a meeting weekly. — Biz her hepde ýygnak geçirýäris. |
Every week | Her hepde | They visit us every week. — Olar her hepde bize gelýärler. |
Biweekly | Her iki hepdeden ýa-da hepdede iki gezek | The magazine is published biweekly. — Žurnal iki hepdeden bir gezek çykýar. |
Monthly | Her aý | She pays her bills monthly. — Ol hasaplaryny her aý töleýär. |
Every month | Her aý | We take a test every month. — Biz her aý test tabşyrýarys. |
Quarterly | Her üç aýdan | The company publishes reports quarterly. — Kompaniýa her üç aýdan hasabat çap edýär. |
Annually | Her ýyl | The school holds a competition annually. — Mekdep her ýyl bäsleşik geçirýär. |
Yearly | Her ýyl | They travel abroad yearly. — Olar her ýyl daşary ýurda syýahat edýärler. |
Once a day | Günde bir gezek | I take a walk once a day. — Men günde bir gezek gezelenç edýärin. |
Twice a week | Hepdede iki gezek | We study English twice a week. — Biz hepdede iki gezek iňlis dilini öwrenýäris. |
Three times a month | Aýda üç gezek | He visits us three times a month. — Ol aýda üç gezek bize gelýär. |
Üns beriň!
Biweekly sözi käbir ýagdaýlarda “hepdede iki gezek”, käbir ýagdaýlarda bolsa “her iki hepdeden bir gezek” diýen manyda ulanylýar. Şonuň üçin düşnüksizlik bolmaz ýaly, twice a week ýa-da every two weeks diýmek has amatlydyr.
Every day we everyday tapawudy
Bu iki görnüşi garyşdyrmaly däl:
Every day — her gün. Wagt bildirýän söz düzümi.
Everyday — gündelik, adaty. Sypat.
Mysallar:
I read English books every day. — Men her gün iňlisçe kitap okaýaryn.
These are my everyday clothes. — Bular meniň gündelik eşiklerim.
5. Adverbs of Frequency sözlemde nirede ýerleşýär?
Ýygylyk bildirýän sözleriň sözlemde ýerleşişiniň esasy üç düzgüni bar.
1-nji düzgün: Adaty işlikden öň gelýär
Eger sözlemde play, read, work, eat, go, study ýaly adaty işlikler ulanylsa, ýygylyk bildirýän söz köplenç eýeden soň, işlikden öň gelýär.
Gurluşy: Eýe + Adverbs of Frequency + Esasy işlik + beýleki sözler.
Dogry sözlem | Türkmençe |
I always get up early. | Men hemişe ir turýaryn. |
You usually drink tea. | Sen adatça çaý içýärsiň. |
He often plays football. | Ol köplenç futbol oýnaýar. |
She sometimes reads books. | Ol käwagt kitap okaýar. |
We rarely eat fish. | Biz balygy seýrek iýýäris. |
They never come late. | Olar hiç haçan giç gelmeýärler. |
Ýalňyş we dogry görnüş:
❌ She reads often books.
✅ She often reads books.
(Adaty ýagdaýda often işligiň öňünde goýulýar.)
2-nji düzgün: To be işliginden soň gelýär
Am, is, are, was, were sözleri esasy işlik hökmünde ulanylanda, ýygylyk bildirýän söz olardan soň gelýär.
Gurluşy: Eýe + am/is/are + Adverbs of Frequency + galan bölegi.
Dogry sözlem | Türkmençe |
I am always happy. | Men hemişe şadyýan. |
He is usually busy. | Ol adatça işli bolýar. |
She is often tired. | Ol köplenç ýadaw bolýar. |
We are sometimes late. | Biz käwagt gijä galýarys. |
They are never rude. | Olar hiç haçan gödek bolmaýarlar. |
Ýalňyş we dogry görnüş:
❌ She always is happy.
✅ She is always happy.
(She always is happy ýaly sözlem käbir aýratyn nygtama ýagdaýlarynda duş gelip biler, ýöne öwrenýänler üçin adaty we iň köp ulanylýan gurluş — She is always happy.)
3-nji düzgün: Kömekçi ýa-da modal işlikden soň gelýär
Sözlemde can, will, should, have, has ýaly kömekçi ýa-da modal işlikler bar bolsa, ýygylyk bildirýän söz köplenç kömekçi işlikden soň, esasy işlikden öň gelýär.
Gurluşy: Eýe + Kömekçi/modal işlik + Adverbs of Frequency + Esasy işlik.
Dogry sözlem | Türkmençe |
I can always help you. | Men saňa hemişe kömek edip bilýärin. |
He can usually come early. | Ol adatça ir gelip bilýär. |
She will often visit us. | Ol bize köplenç gelip durar. |
You should always tell the truth. | Sen hemişe hakykaty aýtmaly. |
I have never seen this film. | Men bu filme hiç haçan tomaşa etmedim. |
He has always liked music. | Ol hemişe sazy gowy görüp gelýär. |
6. Sorag sözlemlerinde ulanylyşy
How often...? — Näçe ýygy-ýygydan...?
Bu sorag bir hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny bilmek üçin ulanylýar.
Soragyň gurluşy: How often + do/does + eýe + esasy işlik?
Mysallar:
How often do you read books? — Sen näçe ýygy-ýygydan kitap okaýarsyň?
I often read books. — Men köplenç kitap okaýaryn.
How often does she play tennis? — Ol näçe ýygy-ýygydan tennis oýnaýar?
She sometimes plays tennis. — Ol käwagt tennis oýnaýar.
How often do they visit their grandparents? — Olar garry ene-atalaryna näçe ýygy-ýygydan baryp görýärler?
They visit them every week. — Olar olara her hepde baryp görýärler.
Does ulanylanda, esasy işlik başlangyç görnüşde galýar:
✅ How often does he play football?
❌ How often does he plays football?
7. Inkär sözlemlerinde ulanylyşy
Never sözi eýýäm inkär manysyny berýär. Şonuň üçin adaty iňlis dilinde şol bir işligiň öňünde never bilen don't/doesn't sözüni bile ulanmaň:
✅ I never drink coffee. — Men hiç haçan kofe içmeýärin.
❌ I don't never drink coffee.
Ýöne usually, often ýaly sözleri don't/doesn't bilen ulanyp bolýar:
I don't usually get up late. — Men adatça giç turmaýaryn.
She doesn't often watch TV. — Ol telewizora kän tomaşa etmeýär.
He doesn't usually eat breakfast. — Ol adatça ertirlik naharyny iýmeýär.
Gündelik durmuşdan goşmaça mysallar
Mysallar
Ýatda saklamaly esasy düzgünler
Adverbs of Frequency hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny görkezýär.
Always, usually, often, sometimes, rarely, never anyk bolmadyk ýygylygy görkezýär.
Daily, weekly, monthly, annually ýaly sözler wagt aralygyny görkezýär.
Adaty işlikde ýygylyk bildirýän söz köplenç işligiň öňünde gelýär: She often sings.
Am, is, are işliklerinden soň gelýär: She is always happy.
Kömekçi ýa-da modal işlikden soň gelýär: She can usually help.
How often...? hereketiň ýygylygyny soramak üçin ulanylýar.
Never sözi eýýäm inkär manysyny berýär: I never smoke.
Every day “her gün”, everyday bolsa “gündelik, adaty” diýmekdir.
Biweekly sözüniň iki dürli manysy bolup bilýändigi üçin, anyk aýtmak gerek bolsa twice a week ýa-da every two weeks ulanyň.




Comments