top of page

Adverbs of Frequency — Ýygylyk bildirýän sözler

3 hours ago
7 min read
Adverbs of Frequency — Ýygylyk bildirýän sözler


Adverbs of Frequency näme?

Adverbs of Frequency — hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolup geçýändigini görkezýän sözlerdir. Türkmen dilinde bulara ýygylyk bildirýän sözler diýilýär.

Bu sözler hereketiň hemişe, adatça, köplenç, käwagt, seýrek ýa-da hiç haçan bolup geçýändigini görkezýär.

Olar şu soraga jogap berýär:

  • How often? — Näçe ýygy-ýygydan?

Mysallar:

  • I always get up early. — Men hemişe ir turýaryn.

  • She often reads books. — Ol köplenç kitap okaýar.

  • We sometimes play football. — Biz käwagt futbol oýnaýarys.

  • He never drinks coffee. — Ol hiç haçan kofe içmeýär.



2. Adverbs of Frequency görnüşleri

Ýygylyk bildirýän sözler iki topara bölünýär.

A. Adverbs of Indefinite Frequency — anyk bolmadyk ýygylygy bildirýän sözler

Bu sözler hereketiň takyk näçe gezek bolýandygyny görkezmeýär. Olar hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny umumy görnüşde düşündirýär.

Mysallar:

  • Always — hemişe

  • Usually — adatça

  • Often — köplenç, ýygy-ýygydan

  • Sometimes — käwagt

  • Occasionally — wagtal-wagtal

  • Rarely — seýrek

  • Seldom — seýrek

  • Never — hiç haçan

Sözlemlerde ulanylyşy:

  • I always help my mother. — Men hemişe ejeme kömek edýärin.

  • He usually walks to school. — Ol adatça mekdebe pyýada gidýär.

  • They rarely watch TV. — Olar telewizora seýrek tomaşa edýärler.

  • She never tells lies. — Ol hiç haçan ýalan sözlemeýär.


B. Adverbs of Definite Frequency — anyk ýygylygy bildirýän sözler

Bu sözler hereketiň her gün, her hepde, her aý ýa-da ýylda näçe gezek gaýtalanýandygyny görkezýär.

Mysallar:

  • Daily — her gün

  • Every day — her gün

  • Weekly — her hepde

  • Every week — her hepde

  • Monthly — her aý

  • Every month — her aý

  • Annually — her ýyl

  • Yearly — her ýyl

  • Once a week — hepdede bir gezek

  • Twice a week — hepdede iki gezek

  • Three times a month — aýda üç gezek


Sözlemlerde ulanylyşy:

  • I study English every day. — Men her gün iňlis dilini öwrenýärin.

  • We play football twice a week. — Biz hepdede iki gezek futbol oýnaýarys.

  • She visits her grandmother once a month. — Ol aýda bir gezek mamasy bilen görüşmäge gidýär.

  • They travel abroad every year. — Olar her ýyl daşary ýurda syýahat edýärler.


3. Esasy Adverbs of Frequency we olaryň manylary

Aşakdaky göterimler hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny göz öňüne getirmek üçin şertli görkezilýär. Olar berk düzgün däl, sebäbi ýygylyk ýagdaýlara bagly bolýar.

Adverb of Frequency

Türkmençe manysy

Takmynan ýygylygy

Always

Hemişe

100%

Constantly

Üznüksiz, yzygiderli

Örän ýygy

Usually

Adatça

90%

Regularly

Yzygiderli

Kesgitli aralykda

Frequently

Ýygy-ýygydan

Köplenç

Often

Köplenç

70%

Sometimes

Käwagt

50%

Occasionally

Wagtal-wagtal

30–40%

From time to time

Wagtal-wagtal

Käte

Now and then

Käte-käte

Seýrek ýagdaýlarda

Rarely

Seýrek

10%

Seldom

Seýrek, juda seýrek

5–10%

Hardly ever

Diýen ýaly hiç haçan

Örän seýrek

Never

Hiç haçan

0%

Her bir sözüň ulanylyşyna mysallar

1. Always — hemişe

  • She always wakes up at 6 a.m. — Ol hemişe irden sagat 6-da oýanýar.

  • I always do my homework. — Men öý işimi hemişe ýerine ýetirýärin.

2. Constantly — üznüksiz, yzygiderli

  • He constantly checks his phone. — Ol telefonyny yzygiderli barlaýar.

  • The baby is constantly crying. — Çaga üznüksiz aglaýar.

3. Usually — adatça

  • He usually drinks tea in the morning. — Ol adatça irden çaý içýär.

  • We usually have dinner at home. — Biz adatça agşamlyk naharyny öýde iýýäris.

4. Regularly — yzygiderli

  • She regularly attends English classes. — Ol iňlis dili sapaklaryna yzygiderli gatnaşýar.

  • I regularly exercise. — Men yzygiderli maşk edýärin.

5. Frequently — ýygy-ýygydan

  • We frequently visit our grandparents. — Biz garry ene-atamyza ýygy-ýygydan baryp görýäris.

  • He frequently asks questions. — Ol ýygy-ýygydan sorag berýär.

6. Often — köplenç

  • They often go to the library. — Olar köplenç kitaphana gidýärler.

  • My brother often plays football. — Jigim köplenç futbol oýnaýar.

7. Sometimes — käwagt

  • We sometimes eat at a restaurant. — Biz käwagt restoranda naharlanýarys.

  • She sometimes watches films. — Ol käwagt filmlere tomaşa edýär.

8. Occasionally — wagtal-wagtal

  • She occasionally visits her aunt. — Ol wagtal-wagtal daýzasyna baryp görýär.

  • I occasionally drink coffee. — Men wagtal-wagtal kofe içýärin.

9. From time to time — wagtal-wagtal

  • He plays the piano from time to time. — Ol wagtal-wagtal pianino çalýar.

  • I call my old friends from time to time. — Men wagtal-wagtal köne dostlaryma jaň edýärin.

10. Now and then — käte-käte

  • We go hiking now and then. — Biz käte-käte gezelenje çykýarys.

  • She eats chocolate now and then. — Ol käte-käte şokolad iýýär.

11. Rarely — seýrek

  • I rarely watch television. — Men telewizora seýrek tomaşa edýärin.

  • He rarely eats fast food. — Ol tiz taýýarlanýan naharlary seýrek iýýär.

12. Seldom — seýrek

  • They seldom go to the beach in winter. — Olar gyşda deňiz kenaryna seýrek barýarlar.

  • She seldom gets angry. — Ol seýrek gaharlanýar.

13. Hardly ever — diýen ýaly hiç haçan

  • She hardly ever eats sweets. — Ol süýjülikleri diýen ýaly hiç haçan iýmeýär.

  • I hardly ever play computer games. — Men kompýuter oýunlaryny diýen ýaly hiç haçan oýnamaýaryn.

14. Never — hiç haçan

  • He never smokes. — Ol hiç haçan çilim çekmeýär.

  • I never come late to school. — Men mekdebe hiç haçan gijä galyp gelmeýärin.



4. Anyk ýygylygy bildirýän sözler

Iňlisçe

Türkmençe

Mysal

Daily

Her gün

I exercise daily. — Men her gün maşk edýärin.

Every day

Her gün

She studies English every day. — Ol her gün iňlis dilini öwrenýär.

Weekly

Her hepde

We have a meeting weekly. — Biz her hepde ýygnak geçirýäris.

Every week

Her hepde

They visit us every week. — Olar her hepde bize gelýärler.

Biweekly

Her iki hepdeden ýa-da hepdede iki gezek

The magazine is published biweekly. — Žurnal iki hepdeden bir gezek çykýar.

Monthly

Her aý

She pays her bills monthly. — Ol hasaplaryny her aý töleýär.

Every month

Her aý

We take a test every month. — Biz her aý test tabşyrýarys.

Quarterly

Her üç aýdan

The company publishes reports quarterly. — Kompaniýa her üç aýdan hasabat çap edýär.

Annually

Her ýyl

The school holds a competition annually. — Mekdep her ýyl bäsleşik geçirýär.

Yearly

Her ýyl

They travel abroad yearly. — Olar her ýyl daşary ýurda syýahat edýärler.

Once a day

Günde bir gezek

I take a walk once a day. — Men günde bir gezek gezelenç edýärin.

Twice a week

Hepdede iki gezek

We study English twice a week. — Biz hepdede iki gezek iňlis dilini öwrenýäris.

Three times a month

Aýda üç gezek

He visits us three times a month. — Ol aýda üç gezek bize gelýär.

Üns beriň! 

Biweekly sözi käbir ýagdaýlarda “hepdede iki gezek”, käbir ýagdaýlarda bolsa “her iki hepdeden bir gezek” diýen manyda ulanylýar. Şonuň üçin düşnüksizlik bolmaz ýaly, twice a week ýa-da every two weeks diýmek has amatlydyr.



Every day we everyday tapawudy

Bu iki görnüşi garyşdyrmaly däl:

  • Every day — her gün. Wagt bildirýän söz düzümi.

  • Everyday — gündelik, adaty. Sypat.

Mysallar:

  • I read English books every day. — Men her gün iňlisçe kitap okaýaryn.

  • These are my everyday clothes. — Bular meniň gündelik eşiklerim.



5. Adverbs of Frequency sözlemde nirede ýerleşýär?

Ýygylyk bildirýän sözleriň sözlemde ýerleşişiniň esasy üç düzgüni bar.


1-nji düzgün: Adaty işlikden öň gelýär

Eger sözlemde play, read, work, eat, go, study ýaly adaty işlikler ulanylsa, ýygylyk bildirýän söz köplenç eýeden soň, işlikden öň gelýär.

Gurluşy: Eýe + Adverbs of Frequency + Esasy işlik + beýleki sözler.

Dogry sözlem

Türkmençe

I always get up early.

Men hemişe ir turýaryn.

You usually drink tea.

Sen adatça çaý içýärsiň.

He often plays football.

Ol köplenç futbol oýnaýar.

She sometimes reads books.

Ol käwagt kitap okaýar.

We rarely eat fish.

Biz balygy seýrek iýýäris.

They never come late.

Olar hiç haçan giç gelmeýärler.

Ýalňyş we dogry görnüş:

  • ❌ She reads often books.

  • ✅ She often reads books.

    (Adaty ýagdaýda often işligiň öňünde goýulýar.)


2-nji düzgün: To be işliginden soň gelýär

Am, is, are, was, were sözleri esasy işlik hökmünde ulanylanda, ýygylyk bildirýän söz olardan soň gelýär.

Gurluşy: Eýe + am/is/are + Adverbs of Frequency + galan bölegi.

Dogry sözlem

Türkmençe

I am always happy.

Men hemişe şadyýan.

He is usually busy.

Ol adatça işli bolýar.

She is often tired.

Ol köplenç ýadaw bolýar.

We are sometimes late.

Biz käwagt gijä galýarys.

They are never rude.

Olar hiç haçan gödek bolmaýarlar.

Ýalňyş we dogry görnüş:

  • ❌ She always is happy.

  • ✅ She is always happy.

    (She always is happy ýaly sözlem käbir aýratyn nygtama ýagdaýlarynda duş gelip biler, ýöne öwrenýänler üçin adaty we iň köp ulanylýan gurluş — She is always happy.)


3-nji düzgün: Kömekçi ýa-da modal işlikden soň gelýär

Sözlemde can, will, should, have, has ýaly kömekçi ýa-da modal işlikler bar bolsa, ýygylyk bildirýän söz köplenç kömekçi işlikden soň, esasy işlikden öň gelýär.

Gurluşy: Eýe + Kömekçi/modal işlik + Adverbs of Frequency + Esasy işlik.

Dogry sözlem

Türkmençe

I can always help you.

Men saňa hemişe kömek edip bilýärin.

He can usually come early.

Ol adatça ir gelip bilýär.

She will often visit us.

Ol bize köplenç gelip durar.

You should always tell the truth.

Sen hemişe hakykaty aýtmaly.

I have never seen this film.

Men bu filme hiç haçan tomaşa etmedim.

He has always liked music.

Ol hemişe sazy gowy görüp gelýär.



6. Sorag sözlemlerinde ulanylyşy


How often...? — Näçe ýygy-ýygydan...?

Bu sorag bir hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny bilmek üçin ulanylýar.

Soragyň gurluşy: How often + do/does + eýe + esasy işlik?

Mysallar:

  • How often do you read books? — Sen näçe ýygy-ýygydan kitap okaýarsyň?

    I often read books. — Men köplenç kitap okaýaryn.

  • How often does she play tennis? — Ol näçe ýygy-ýygydan tennis oýnaýar?

    She sometimes plays tennis. — Ol käwagt tennis oýnaýar.

  • How often do they visit their grandparents? — Olar garry ene-atalaryna näçe ýygy-ýygydan baryp görýärler?

    They visit them every week. — Olar olara her hepde baryp görýärler.

Does ulanylanda, esasy işlik başlangyç görnüşde galýar:

  • ✅ How often does he play football?

  • ❌ How often does he plays football?



7. Inkär sözlemlerinde ulanylyşy

Never sözi eýýäm inkär manysyny berýär. Şonuň üçin adaty iňlis dilinde şol bir işligiň öňünde never bilen don't/doesn't sözüni bile ulanmaň:

  • ✅ I never drink coffee. — Men hiç haçan kofe içmeýärin.

  • ❌ I don't never drink coffee.

Ýöne usually, often ýaly sözleri don't/doesn't bilen ulanyp bolýar:

  • I don't usually get up late. — Men adatça giç turmaýaryn.

  • She doesn't often watch TV. — Ol telewizora kän tomaşa etmeýär.

  • He doesn't usually eat breakfast. — Ol adatça ertirlik naharyny iýmeýär.



Gündelik durmuşdan goşmaça mysallar


Mysallar




Ýatda saklamaly esasy düzgünler


  • Adverbs of Frequency hereketiň näçe ýygy-ýygydan bolýandygyny görkezýär.

  • Always, usually, often, sometimes, rarely, never anyk bolmadyk ýygylygy görkezýär.

  • Daily, weekly, monthly, annually ýaly sözler wagt aralygyny görkezýär.

  • Adaty işlikde ýygylyk bildirýän söz köplenç işligiň öňünde gelýär: She often sings.

  • Am, is, are işliklerinden soň gelýär: She is always happy.

  • Kömekçi ýa-da modal işlikden soň gelýär: She can usually help.

  • How often...? hereketiň ýygylygyny soramak üçin ulanylýar.

  • Never sözi eýýäm inkär manysyny berýär: I never smoke.

  • Every day “her gün”, everyday bolsa “gündelik, adaty” diýmekdir.

  • Biweekly sözüniň iki dürli manysy bolup bilýändigi üçin, anyk aýtmak gerek bolsa twice a week ýa-da every two weeks ulanyň.

Comments


bottom of page