Comparative Adjectives — Deňeşdirme sypatlary

1. What are comparative adjectives? — Deňeşdirme sypatlary näme?
Comparative adjectives iki adamy, iki zady, iki ýeri ýa-da iki haýwany deňeşdirmek üçin ulanylýar. Olar biriniň beýlekiden has uly, kiçi, uzyn, gysga, çalt, haýal, gowy ýa-da erbetdigini görkezýär.
Türkmen dilinde deňeşdirme köplenç -rak/-räk goşulmalary bilen aňladylýar.
Examples — Mysallar:
Ali is taller than Veli. — Ali Weliden uzynrak.
A car is faster than a bicycle. — Awtoulag welosipedden çaltyrak.
My bag is bigger than your bag. — Meniň sumkam seniň sumkaňdan ulurak.
English is more interesting than maths. — Iňlis dili matematikadan gyzyklyrak.
Important: Comparative adjectives bilen deňeşdirme edilende köplenç than sözi ulanylýar. Than türkmen dilindäki «-dan/-den» diýen manyny berýär:
taller than Ali — Aliden uzynrak
older than me — menden ýaşuly
cheaper than this bag — şu sumkadan arzanrak
Formation rules — Deňeşdirme sypatlarynyň ýasalyş düzgünleri
Rule 1. One-syllable adjectives: Add -er
Bir bogunly sypatlaryň köpüsine -er goşulýar:
Adjective | Comparative | Türkmençe manysy |
tall | taller | uzynrak |
short | shorter | gysgarak |
old | older | ýaşuly / has garry |
young | younger | ýaşrak |
fast | faster | çaltyrak |
slow | slower | haýalyrak |
small | smaller | kiçiräk |
cheap | cheaper | arzanrak |
long | longer | uzynrak |
Examples:
My brother is taller than me. — Meniň agam menden uzynrak.
A train is faster than a bus. — Otly awtobusdan çaltyrak.
This pencil is shorter than that pencil. — Bu galam beýleki galamdan gysgarak.
My sister is younger than my brother. — Meniň uýam agamdan ýaşrak.
Remember: Bir bogunly sypatlaryň köpüsine -er goşulýar.
Rule 2. Adjectives ending in -e: Add -r
Sypat -e harpy bilen gutarsa, diňe -r goşulýar:
Adjective | Comparative | Türkmençe manysy |
nice | nicer | ýakymlyrak |
large | larger | ulurak |
safe | safer | howpsuzyrak |
late | later | giçräk |
Examples:
This house is larger than that house. — Bu jaý beýleki jaýdan ulurak.
This road is safer than that road. — Bu ýol beýleki ýoldan has howpsuz.
Today I arrived later than yesterday. — Men şu gün düýnkä garanda has giç geldim.
Remember: nice → nicer, large → larger. Goşmaça -e ýazylmaýar.
Rule 3. CVC adjectives: Double the final consonant and add -er
CVC diýmek: Consonant + Vowel + Consonant, ýagny çekimsiz harp + çekimli harp + çekimsiz harp.
Şeýle görnüşde gutarýan bir bogunly sypatlarda soňky çekimsiz harp iki gezek ýazylyp, -er goşulýar:
Adjective | Comparative | Türkmençe manysy |
big | bigger | ulurak |
hot | hotter | yssyrak |
thin | thinner | inçeräk |
fat | fatter | semizräk |
sad | sadder | gamgynyrak |
Examples:
An elephant is bigger than a horse. — Pil atdan ulurak.
Today is hotter than yesterday. — Şu gün düýnden yssyrak.
This book is thinner than that book. — Bu kitap beýleki kitapdan inçeräk.
My cat is fatter than your cat. — Meniň pişigim seniň pişigiňden semizräk.
Remember: big → bigger, hot → hotter. Soňky harp iki gezek ýazylýar.
Rule 4. Adjectives ending in -y: Change y to i and add -er
Sypat -y bilen gutarsa, köplenç y harpy i harpyna üýtgedilýär we -er goşulýar. Bu düzgün, esasan, iki bogunly sypatlarda ulanylýar:
Adjective | Comparative | Türkmençe manysy |
happy | happier | bagtlyrak |
easy | easier | aňsadyrak |
busy | busier | işliräk |
lazy | lazier | ýaltarak |
funny | funnier | gülkünçüräk |
noisy | noisier | galmagallyrak |
Examples:
I am happier today than yesterday. — Men şu gün düýnkä garanda bagtlyrak.
This exercise is easier than that exercise. — Bu gönükme beýleki gönükmeden aňsadyrak.
My brother is busier than me. — Meniň agam menden işliräk.
This class is noisier than our class. — Bu synp biziň synpymyzdan galmagallyrak.
Remember: happy → happier, easy → easier. Happyer we easyer ýazmak nädogrudyr.
Rule 5. Long adjectives: Use more or less
Iki ýa-da ondan köp bogunly sypatlaryň köpüsine -er goşulmaýar. Olaryň öňünden more ýa-da less goýulýar (more + adjective = -rak/-räk):
Adjective | With more |
beautiful | more beautiful |
expensive | more expensive |
interesting | more interesting |
difficult | more difficult |
comfortable | more comfortable |
important | more important |
Examples:
This dress is more beautiful than that dress. — Bu köýnek beýleki köýnekden owadanyrak.
Maths is more difficult than English for me. — Matematika meniň üçin iňlis dilinden kynyrak.
This phone is more expensive than that phone. — Bu telefon beýleki telefondan gymmatrak.
This film is more interesting than that film. — Bu film beýleki filmden has gyzykly.
This chair is more comfortable than that chair. — Bu oturgyç beýleki oturgyçdan has rahat.
Remember: beautiful → more beautiful, expensive → more expensive.
More taller ýa-da more bigger diýmek nädogrudyr. Dogry görnüşleri: taller, bigger.
3. Irregular comparative adjectives — Düzgünsiz deňeşdirme sypatlary
Käbir sypatlar ýokardaky düzgünlere eýermeýär. Olaryň deňeşdirme görnüşi üýtgeşik bolýar. Şonuň üçin olary ýatda saklamaly:
Adjective | Comparative | Türkmençe manysy |
good | better | gowyrak |
bad | worse | erbediräk |
far | farther / further | uzagyrak |
little | less | azrak |
much | more | köpräk |
many | more | köpüräk |
Examples:
My English is better than before. — Meniň iňlis dilim öňküsinden gowyrak.
Today's weather is worse than yesterday's. — Şu günki howa düýnki howadan erbediräk.
My house is farther from school than yours. — Meniň öýüm seniň öýüňden mekdepden uzagyrak.
I have more money than my brother. — Meniň pulum agamynyňkydan köp.
Note: Farther köplenç fiziki aralygy aňladýar. Further hem aralyk üçin, hem-de «goşmaça» manysynda ulanylyp bilýär.
4. Sentence structure — Sözlemiň gurluşy
A. Direct comparison — Göni deňeşdirme
Structure: Subject + verb + comparative adjective + than + noun/pronoun
(Eýe + işlik + deňeşdirme sypaty + than + deňeşdirilýän adam ýa-da zat.)
Examples:
Ali is taller than Veli. — Ali Weliden uzynrak.
A lion is stronger than a cat. — Arslan pişikden güýçli.
My new phone is better than my old phone. — Täze telefonym köne telefonymdan has gowy.
Summer is hotter than spring. — Tomus ýazdan has yssy.
B. Lower degree with less — Less bilen deňeşdirme
Structure: Subject + verb + less + adjective + than + noun/pronoun
(Bu gurluş bir zadyň beýleki zat bilen deňeşdirilende şol häsiýetiniň azdygyny görkezýär.)
Examples:
This test is less difficult than the last test. — Bu test öňki testden aňsat.
My room is less comfortable than your room. — Meniň otagym seniň otagyň ýaly rahat däl.
This bag is less expensive than that bag. — Bu sumka beýleki sumkadan arzanrak.
Remember: Less difficult — has az kyn, ýagny aňsatyrak. Less expensive — has az gymmat, ýagny arzanrak.
5. Common mistakes — Ýygy-ýygydan edilýän ýalňyşlyklar
❌ Incorrect (Nädogry) | ✅ Correct (Dogry) |
more taller | taller |
more bigger | bigger |
happyer | happier |
biger | bigger |
beautifuler | more beautiful |
gooder | better |
badder | worse |
more easier | easier |
expensiver | more expensive |
Important rules to remember:
Gysga sypatlaryň köpüsine -er goşulýar.
-e bilen gutarýan sypatlara diňe -r goşulýar.
CVC görnüşindäki degişli sypatlarda soňky harp iki gezek ýazylýar.
-y bilen gutarýan sypatlarda y → i + er bolýar.
Uzyn sypatlaryň köpüsiniň öňünden more ýa-da less goýulýar.
Düzgünsiz görnüşleri aýratyn ýatda saklamaly.
Deňeşdirme sözlemlerinde köplenç than ulanylýar.
6. Summary — Gysgaça jemleme
Rule | Example |
Add -er | tall → taller |
Add -r | nice → nicer |
Double the final consonant + -er | big → bigger |
Change y to i + -er | happy → happier |
Use more | beautiful → more beautiful |
Use less | expensive → less expensive |
Irregular form | good → better |
Irregular form | bad → worse |
Remember: Comparative adjectives iki adamy, zady ýa-da ýeri deňeşdirmek üçin ulanylýar. Iň esasy zat — sypatyň haýsy düzgüne degişlidigini bilmek we than sözüni dogry ulanmak.




Comments