top of page

Comparative Adjectives — Deňeşdirme sypatlary

2 hours ago
5 min read
Comparative Adjectives — Deňeşdirme sypatlary


1. What are comparative adjectives? — Deňeşdirme sypatlary näme?

Comparative adjectives iki adamy, iki zady, iki ýeri ýa-da iki haýwany deňeşdirmek üçin ulanylýar. Olar biriniň beýlekiden has uly, kiçi, uzyn, gysga, çalt, haýal, gowy ýa-da erbetdigini görkezýär.

Türkmen dilinde deňeşdirme köplenç -rak/-räk goşulmalary bilen aňladylýar.

Examples — Mysallar:

  • Ali is taller than Veli. — Ali Weliden uzynrak.

  • A car is faster than a bicycle. — Awtoulag welosipedden çaltyrak.

  • My bag is bigger than your bag. — Meniň sumkam seniň sumkaňdan ulurak.

  • English is more interesting than maths. — Iňlis dili matematikadan gyzyklyrak.

Important: Comparative adjectives bilen deňeşdirme edilende köplenç than sözi ulanylýar. Than türkmen dilindäki «-dan/-den» diýen manyny berýär:

taller than Ali — Aliden uzynrak

older than me — menden ýaşuly

cheaper than this bag — şu sumkadan arzanrak



Formation rules — Deňeşdirme sypatlarynyň ýasalyş düzgünleri

Rule 1. One-syllable adjectives: Add -er

Bir bogunly sypatlaryň köpüsine -er goşulýar:

Adjective

Comparative

Türkmençe manysy

tall

taller

uzynrak

short

shorter

gysgarak

old

older

ýaşuly / has garry

young

younger

ýaşrak

fast

faster

çaltyrak

slow

slower

haýalyrak

small

smaller

kiçiräk

cheap

cheaper

arzanrak

long

longer

uzynrak

Examples:

  • My brother is taller than me. — Meniň agam menden uzynrak.

  • A train is faster than a bus. — Otly awtobusdan çaltyrak.

  • This pencil is shorter than that pencil. — Bu galam beýleki galamdan gysgarak.

  • My sister is younger than my brother. — Meniň uýam agamdan ýaşrak.

Remember: Bir bogunly sypatlaryň köpüsine -er goşulýar.

Rule 2. Adjectives ending in -e: Add -r

Sypat -e harpy bilen gutarsa, diňe -r goşulýar:

Adjective

Comparative

Türkmençe manysy

nice

nicer

ýakymlyrak

large

larger

ulurak

safe

safer

howpsuzyrak

late

later

giçräk

Examples:

  • This house is larger than that house. — Bu jaý beýleki jaýdan ulurak.

  • This road is safer than that road. — Bu ýol beýleki ýoldan has howpsuz.

  • Today I arrived later than yesterday. — Men şu gün düýnkä garanda has giç geldim.

Remember: nice → nicer, large → larger. Goşmaça -e ýazylmaýar.

Rule 3. CVC adjectives: Double the final consonant and add -er

CVC diýmek: Consonant + Vowel + Consonant, ýagny çekimsiz harp + çekimli harp + çekimsiz harp.

Şeýle görnüşde gutarýan bir bogunly sypatlarda soňky çekimsiz harp iki gezek ýazylyp, -er goşulýar:

Adjective

Comparative

Türkmençe manysy

big

bigger

ulurak

hot

hotter

yssyrak

thin

thinner

inçeräk

fat

fatter

semizräk

sad

sadder

gamgynyrak

Examples:

  • An elephant is bigger than a horse. — Pil atdan ulurak.

  • Today is hotter than yesterday. — Şu gün düýnden yssyrak.

  • This book is thinner than that book. — Bu kitap beýleki kitapdan inçeräk.

  • My cat is fatter than your cat. — Meniň pişigim seniň pişigiňden semizräk.

Remember: big → bigger, hot → hotter. Soňky harp iki gezek ýazylýar.

Rule 4. Adjectives ending in -y: Change y to i and add -er

Sypat -y bilen gutarsa, köplenç y harpy i harpyna üýtgedilýär we -er goşulýar. Bu düzgün, esasan, iki bogunly sypatlarda ulanylýar:

Adjective

Comparative

Türkmençe manysy

happy

happier

bagtlyrak

easy

easier

aňsadyrak

busy

busier

işliräk

lazy

lazier

ýaltarak

funny

funnier

gülkünçüräk

noisy

noisier

galmagallyrak

Examples:

  • I am happier today than yesterday. — Men şu gün düýnkä garanda bagtlyrak.

  • This exercise is easier than that exercise. — Bu gönükme beýleki gönükmeden aňsadyrak.

  • My brother is busier than me. — Meniň agam menden işliräk.

  • This class is noisier than our class. — Bu synp biziň synpymyzdan galmagallyrak.

Remember: happy → happier, easy → easier. Happyer we easyer ýazmak nädogrudyr.

Rule 5. Long adjectives: Use more or less

Iki ýa-da ondan köp bogunly sypatlaryň köpüsine -er goşulmaýar. Olaryň öňünden more ýa-da less goýulýar (more + adjective = -rak/-räk):

Adjective

With more

beautiful

more beautiful

expensive

more expensive

interesting

more interesting

difficult

more difficult

comfortable

more comfortable

important

more important

Examples:

  • This dress is more beautiful than that dress. — Bu köýnek beýleki köýnekden owadanyrak.

  • Maths is more difficult than English for me. — Matematika meniň üçin iňlis dilinden kynyrak.

  • This phone is more expensive than that phone. — Bu telefon beýleki telefondan gymmatrak.

  • This film is more interesting than that film. — Bu film beýleki filmden has gyzykly.

  • This chair is more comfortable than that chair. — Bu oturgyç beýleki oturgyçdan has rahat.

Remember: beautiful → more beautiful, expensive → more expensive.

More taller ýa-da more bigger diýmek nädogrudyr. Dogry görnüşleri: taller, bigger.



3. Irregular comparative adjectives — Düzgünsiz deňeşdirme sypatlary

Käbir sypatlar ýokardaky düzgünlere eýermeýär. Olaryň deňeşdirme görnüşi üýtgeşik bolýar. Şonuň üçin olary ýatda saklamaly:


Adjective

Comparative

Türkmençe manysy

good

better

gowyrak

bad

worse

erbediräk

far

farther / further

uzagyrak

little

less

azrak

much

more

köpräk

many

more

köpüräk

Examples:

  • My English is better than before. — Meniň iňlis dilim öňküsinden gowyrak.

  • Today's weather is worse than yesterday's. — Şu günki howa düýnki howadan erbediräk.

  • My house is farther from school than yours. — Meniň öýüm seniň öýüňden mekdepden uzagyrak.

  • I have more money than my brother. — Meniň pulum agamynyňkydan köp.

Note: Farther köplenç fiziki aralygy aňladýar. Further hem aralyk üçin, hem-de «goşmaça» manysynda ulanylyp bilýär.

4. Sentence structure — Sözlemiň gurluşy

A. Direct comparison — Göni deňeşdirme

Structure: Subject + verb + comparative adjective + than + noun/pronoun

(Eýe + işlik + deňeşdirme sypaty + than + deňeşdirilýän adam ýa-da zat.)

Examples:

  • Ali is taller than Veli. — Ali Weliden uzynrak.

  • A lion is stronger than a cat. — Arslan pişikden güýçli.

  • My new phone is better than my old phone. — Täze telefonym köne telefonymdan has gowy.

  • Summer is hotter than spring. — Tomus ýazdan has yssy.

B. Lower degree with less — Less bilen deňeşdirme

Structure: Subject + verb + less + adjective + than + noun/pronoun

(Bu gurluş bir zadyň beýleki zat bilen deňeşdirilende şol häsiýetiniň azdygyny görkezýär.)

Examples:

  • This test is less difficult than the last test. — Bu test öňki testden aňsat.

  • My room is less comfortable than your room. — Meniň otagym seniň otagyň ýaly rahat däl.

  • This bag is less expensive than that bag. — Bu sumka beýleki sumkadan arzanrak.

Remember: Less difficult — has az kyn, ýagny aňsatyrak. Less expensive — has az gymmat, ýagny arzanrak.


5. Common mistakes — Ýygy-ýygydan edilýän ýalňyşlyklar

❌ Incorrect (Nädogry)

✅ Correct (Dogry)

more taller

taller

more bigger

bigger

happyer

happier

biger

bigger

beautifuler

more beautiful

gooder

better

badder

worse

more easier

easier

expensiver

more expensive

Important rules to remember:

  • Gysga sypatlaryň köpüsine -er goşulýar.

  • -e bilen gutarýan sypatlara diňe -r goşulýar.

  • CVC görnüşindäki degişli sypatlarda soňky harp iki gezek ýazylýar.

  • -y bilen gutarýan sypatlarda y → i + er bolýar.

  • Uzyn sypatlaryň köpüsiniň öňünden more ýa-da less goýulýar.

  • Düzgünsiz görnüşleri aýratyn ýatda saklamaly.

  • Deňeşdirme sözlemlerinde köplenç than ulanylýar.



6. Summary — Gysgaça jemleme

Rule

Example

Add -er

tall → taller

Add -r

nice → nicer

Double the final consonant + -er

big → bigger

Change y to i + -er

happy → happier

Use more

beautiful → more beautiful

Use less

expensive → less expensive

Irregular form

good → better

Irregular form

bad → worse

Remember: Comparative adjectives iki adamy, zady ýa-da ýeri deňeşdirmek üçin ulanylýar. Iň esasy zat — sypatyň haýsy düzgüne degişlidigini bilmek we than sözüni dogry ulanmak.

Mysallar



Comments


bottom of page