Infinitive: To + Verb — Düýp işlik

1. Infinitive näme?
Infinitive — işligiň öňünden to goýlup ýasalan görnüşidir.
Düzülişi: to + işligiň esasy görnüşi
Verb (Işlik) | Infinitive (Düýp işlik) |
go | to go |
read | to read |
learn | to learn |
write | to write |
play | to play |
eat | to eat |
speak | to speak |
be | to be |
Mysallar:
I want to learn English. — Men iňlis dilini öwrenmek isleýärin.
She likes to read. — Ol kitap okamagy halaýar.
We need to go home. — Biz öýe gitmeli.
2. To bilen ulanylýan işlikler
Iňlis dilinde käbir işliklerden soň başga bir işlik gelende, ikinji işligiň öňünden to goýulýar.
Düzülişi: Subject + verb + to + verb
Mysal: I want to learn. — Men öwrenmek isleýärin.
Aşakdaky işlikleri ýatda saklaň:
Want — islemek
Bir zady etmek isleýändigiňizi aýtmak üçin ulanylýar.
I want to sleep. — Men uklamak isleýärin.
She wants to read. — Ol kitap okamak isleýär.
They want to play. — Olar oýnamak isleýärler.
Ýatda saklaň: want sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Need — zerur bolmak, gerek bolmak
Bir işi etmek zerurdygyny ýa-da gerekdigini aýtmak üçin ulanylýar.
I need to study. — Men okamaly.
He needs to work. — Ol işlemeli.
We need to go home. — Biziň öýe gitmegimiz gerek.
Ýatda saklaň: need sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Hope — umyt etmek
Bir zadyň bolmagyna ýa-da bir işi etmäge umyt edýändigiňizi aňladýar.
I hope to see you. — Seni görmäge umyt edýärin.
She hopes to win. — Ol ýeňiş gazanmagy umyt edýär.
We hope to pass the exam. — Biz synagdan geçmegi umyt edýäris.
Ýatda saklaň: hope sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Plan — meýilleşdirmek
Bir işi etmegi öňünden meýilleşdirýändigiňizi aňladýar.
I plan to travel. — Men syýahat etmegi meýilleşdirýärin.
He plans to study English. — Ol iňlis dilini öwrenmegi meýilleşdirýär.
They plan to visit us. — Olar bize gelmegi meýilleşdirýärler.
Ýatda saklaň: plan sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Decide — karar bermek
Bir zady etmegi ýüregiňize düweniňizde ýa-da karar bereniňizde ulanylýar.
I decided to stay. — Men galmagy karar etdim.
She decided to learn English. — Ol iňlis dilini öwrenmegi karar etdi.
We decided to go home. — Biz öýe gitmegi karar etdik.
Ýatda saklaň: decide sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Learn — öwrenmek
Bir zady etmegi öwrenýändigiňizi aýtmak üçin ulanylýar.
I am learning to cook. — Men nahar bişirmegi öwrenýärin.
She learned to swim. — Ol ýüzmegi öwrendi.
He wants to learn to drive. — Ol maşyn sürmegi öwrenmek isleýär.
Soňky mysalda iki gezek to ulanylýar:
want to learn — öwrenmek isleýär
learn to drive — maşyn sürmegi öwrenmek
Try — synanyşmak
Bir işi etmäge synanyşýandygyňyzy aňladýar.
I try to speak English. — Men iňlisçe geplemäge synanyşýaryn.
He tried to open the door. — Ol gapyny açmaga synanyşdy.
Try to read this sentence. — Şu sözlemi okamaga synanyş.
Ýatda saklaň: try sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Would like — islemek
Would like bir zady sypaýyçylyk bilen isländigiňizi aýtmak üçin ulanylýar. Ol köplenç want sözüne garanyňda sypaýy eşidilýär.
I would like to drink tea. — Men çaý içmek isleýärin.
She would like to learn English. — Ol iňlis dilini öwrenmek isleýär.
We would like to visit London. — Biz Londona baryp görmek isleýäris.
Ýatda saklaň: would like sözünden soň başga işlik gelse, onuň öňünden to goýulýar.
Esasy düzgün
Bu işliklerden soň başga bir işlik gelende, to + işligiň esasy görnüşi ulanylýar.
Dogry: I want to read. ✓ / She needs to study. ✓ / He plans to travel. ✓
Nädogry: I want read. ✗
Sesli mysallar (Esasy gurluşlar):
Ýatda saklaň:
I want to go. ✓
I want go. ✗
3. Maksady aňlatmak üçin to
Bir işi näme maksat bilen edýändigimizi düşündirmek üçin to + verb ulanyp bileris.
I go to school to learn. — Men öwrenmek üçin mekdebe gidýärin.
She went to the shop to buy bread. — Ol çörek satyn almak üçin dükana gitdi.
He studies English to get a good job. — Ol gowy iş tapmak üçin iňlis dilini öwrenýär.
Bu ýerde to «...mak üçin / ...mek üçin» diýen manyny berýär.
4. Sypatlardan soň to + verb
Käbir sypatlardan soň hem to + verb ulanylýar.
I am happy to see you. — Seni görendigime begenýärin.
This book is easy to read. — Bu kitaby okamak aňsat.
It is difficult to learn a new language. — Täze dil öwrenmek kyn.
5. To bolmazdan ulanylýan işlikler (Bare infinitive)
Käbir ýagdaýlarda işligiň öňünden to goýulmaýar. Mysal üçin, can we can't sözlerinden soň işlik esasy görnüşinde gelýär.
Düzülişi: can / can't + verb
Dogry | Nädogry |
I can swim. | I can to swim. |
She can speak English. | She can to speak English. |
He can't drive. | He can't to drive. |
Mysallar:
I can read. — Men okap bilýärin.
She can sing. — Ol aýdym aýdyp bilýär.
We can't come today. — Biz şu gün gelip bilmeýäris.
Ýatda saklaň: Can we can't sözlerinden soň hiç haçan to goýmaň.
6. To iki dürli manyda ulanylýar
Infinitive düzmek üçin:
I want to learn. — Men öwrenmek isleýärin.
Ýer ýa-da ugur görkezmek üçin:
I go to school. — Men mekdebe gidýärin.
Birinji sözlemde to learn infinitive, ikinjisinde bolsa to school «mekdebe» diýen manyny berýär.
7. Ýalňyşlardan gaça duruň
Nädogry | Dogry |
I want go. | I want to go. |
She needs study. | She needs to study. |
He can to swim. | He can swim. |
I want to going. | I want to go. |




Comments