Prepositions of Time: AT, IN, ON — Wagty görkezýän sözsoňular

Iňlis dilinde at, in, on sözleri bir hereketiň ýa-da wakanyň haçan bolýandygyny görkezmek üçin ulanylýar. Türkmen diline terjime edilende, köplenç -da, -de, wagtynda, ... güni ýaly manylary berýär.
Bu sözleriň ulanylyşy wagt bilen baglanyşykly üç esasy topara bölünýär:
AT — takyk wagt.
IN — günüň bölekleri, aýlar, pasyllar we ýyllar.
ON — hepdäniň günleri we anyk seneler.
AT — takyk wagt
AT köplenç sagadyň takyk wagty, naharlanmagyň wagty we käbir ýörite wagt aňlatmalary bilen ulanylýar.
A) Sagat bilen
English | Türkmençe |
at 6 o'clock | sagat 6-da |
at 7:30 | sagat 7:30-da |
at 9 a.m. | irden sagat 9-da |
at 5 p.m. | agşam sagat 5-de |
at midnight | ýary gije |
Mysallar:
I get up at 6 o'clock. — Men sagat 6-da turýaryn.
She goes to school at 8 a.m. — Ol irden sagat 8-de mekdebe gidýär.
We go to bed at 10 p.m. — Biz agşam sagat 10-da ýatýarys.
B) Naharlanmagyň we arakesmäniň wagty bilen
English | Türkmençe |
at breakfast time | ertirlik naharynyň wagtynda |
at lunchtime | günortanlyk naharynyň wagtynda |
at dinner time | agşamlyk naharynyň wagtynda |
at break time | arakesme wagtynda |
Mysallar:
I read a book at lunchtime. — Men günortanlyk naharynyň wagtynda kitap okaýaryn.
We play games at break time. — Biz arakesme wagtynda oýun oýnaýarys.
C) Käbir ýörite wagt aňlatmalary bilen
English | Türkmençe |
at night | gijelerine |
at the weekend | dynç günlerinde |
at Christmas | Roždestwo baýramy döwründe |
at Easter | Pasha baýramy döwründe |
Mysallar:
I sleep at night. — Men gijelerine uklaýaryn.
We visit our grandparents at the weekend. — Biz dynç günlerinde mamamyza we atamyza baryp görýäris.
It is cold at Christmas. — Roždestwo baýramy döwründe howa sowuk bolýar.
Ýatda saklaň:At night — gijelerine, umuman gijeki wagt.
In the night — gijäniň dowamynda belli bir pursatda bolup geçýän waka.
Mysal:
The baby often wakes up in the night. — Çaga gijäniň dowamynda ýygy-ýygydan oýanýar.
Bellik:
Amerikan iňlis dilinde on the weekend we on weekends hem ulanylýar. Britan iňlis dilinde bolsa at the weekend giňden ulanylýar.
IN — uzak wagt aralyklary we günüň bölekleri
IN günüň bölekleri, aýlar, pasyllar, ýyllar we uzak wagt aralyklary bilen ulanylýar.
A) Günüň bölekleri bilen
English | Türkmençe |
in the morning | irden |
in the afternoon | günortandan soň |
in the evening | agşam |
Mysallar:
I do my homework in the morning. — Men öý işimi irden ýerine ýetirýärin.
We play football in the afternoon. — Biz günortandan soň futbol oýnaýarys.
She reads books in the evening. — Ol agşam kitap okaýar.
Üns beriň!
Adatça:
in the morningin the afternoonin the evening
ýöne at night diýilýär.
B) Aýlar bilen
English | Türkmençe |
in January | ýanwar aýynda |
in March | mart aýynda |
in July | iýul aýynda |
in December | dekabr aýynda |
Mysallar:
My birthday is in March. — Meniň doglan günüm mart aýynda.
It is very cold in January. — Ýanwar aýynda howa örän sowuk bolýar.
We have a holiday in July. — Biz iýul aýynda dynç alýarys.
C) Pasyllar bilen
English | Türkmençe |
in spring | ýazda |
in summer | tomusda |
in autumn | güýzde |
in winter | gyşda |
Mysallar:
Flowers grow in spring. — Güller ýazda ösýär.
It is hot in summer. — Tomusda howa yssy bolýar.
The leaves fall in autumn. — Güýzde ýapraklar düşýär.
It snows in winter. — Gyşda gar ýagýar.
Pasyllar bilen in the spring, in the summer görnüşlerini hem ulanyp bolýar.
D) Ýyllar we uzak wagt aralyklary bilen
English | Türkmençe |
in 2020 | 2020-nji ýylda |
in 2026 | 2026-njy ýylda |
in the 21st century | XXI asyrda |
in the 1980s | 1980-nji ýyllarda |
Mysallar:
I started school in 2020. — Men 2020-nji ýylda mekdebe başladym.
Technology is developing quickly in the 21st century. — XXI asyrda tehnologiýa çalt ösýär.
E) Beýleki wagt aňlatmalary bilen
English | Türkmençe |
in the past | geçmişde |
in the future | geljekde |
in the last few days | soňky birnäçe günüň dowamynda |
in the last few weeks | soňky birnäçe hepdäniň dowamynda |
in the last few years | soňky birnäçe ýylyň dowamynda |
Mysal:
I want to be a teacher in the future. — Men geljekde mugallym bolmak isleýärin.
ON — hepdäniň günleri we seneler
ON hepdäniň günleri, anyk seneler we käbir aýratyn günler bilen ulanylýar.
A) Hepdäniň günleri bilen
English | Türkmençe |
on Monday | duşenbe güni |
on Tuesday | sişenbe güni |
on Wednesday | çarşenbe güni |
on Thursday | penşenbe güni |
on Friday | anna güni |
on Saturday | şenbe güni |
on Sunday | ýekşenbe güni |
Mysallar:
I go to school on Monday. — Men duşenbe güni mekdebe gidýärin.
She works from home on Fridays. — Ol anna günleri öýünden işleýär.
We play football on Sunday. — Biz ýekşenbe güni futbol oýnaýarys.
Üns beriň! Bir hereketiň hemişe şol gün gaýtalanýandygyny görkezmek üçin günüň adyna -s goşulyp bilner:
on Monday — duşenbe güni
on Mondays — her duşenbe güni / duşenbe günleri
B) Anyk seneler bilen
English | Türkmençe |
on 19 October | 19-njy oktýabrda |
on 30 July | 30-njy iýulda |
on the second of August | awgustyň ikisinde |
Mysallar:
My birthday is on 19 October. — Meniň doglan günüm 19-njy oktýabrda.
The exam is on 30 July. — Synag 30-njy iýulda bolar.
C) Aýratyn günler we baýramlar bilen
English | Türkmençe |
on my birthday | doglan günümde |
on New Year's Day | Täze ýylyň ilkinji gününde |
on Monday morning | duşenbe güni irden |
on Friday evening | anna güni agşam |
Mysallar:
I get many presents on my birthday. — Men doglan günümde köp sowgat alýaryn.
We have an English lesson on Monday morning. — Biz duşenbe güni irden iňlis dili sapagyny geçýäris.
Üns beriň! Eger günüň ady bilen irden, agşam ýa-da günortan ýaly wagt bölegi bile ulanylsa, köplenç ON ulanylýar:
in the morning — irden
on Monday morning — duşenbe güni irden
AT, IN, ON — esasy tapawutlary
Sözsoňy | Ulanylyşy | Mysallar |
AT | Takyk wagt | at 6 o'clock, at noon, at night, at the weekend — Men sagat 6-da turýaryn. |
IN | Uly wagt aralyklary | in the morning, in May, in summer, in 2026 — Men tomusda dynç alýaryn. |
ON | Günler we seneler | on Monday, on 19 October, on my birthday — Men duşenbe güni işleýärin. |
Ýatda saklamagyň iň aňsat usuly:
AT — sagat näçede?
IN — haýsy aýda, pasylda ýa-da ýylda?
ON — haýsy gün ýa-da haýsy senede?




Comments