top of page

Quantifiers — Mukdar bildirýän sözler

1 day ago
6 min read
Quantifiers — Mukdar bildirýän sözler

1. Quantifiers näme? What are Quantifiers?

Quantifiers — iňlis dilinde bir zadyň mukdaryny ýa-da sanyny bildirmek üçin ulanylýan sözlerdir. Olar bir zadyň näçedigini, näçe sanydygyny ýa-da ýeterlik bolup-bolmandygyny görkezýär.

Mysal üçin:

  • Some water. — Biraz suw.

  • Many books. — Köp kitaplar.

  • A little milk. — Azrak süýt.

  • Enough food. — Ýeterlik iýmit.

Quantifiers köplenç atlaryň öňünden gelýär. Käwagt at gaýtadan aýdylmasa-da bolýar, sebäbi gürrüňiň näme barada gidýändigi düşnüklidir.

  • Would you like some tea? — Just a little.

    — Çaý isleýärsiňmi? — Diňe azajyk.

    (Bu ýerde a little sözi a little tea (azajyk çaý) diýen manyny berýär.)

Quantifiers-i dogry ulanmak üçin ilki bilen iňlis dilinde atlaryň iki görnüşini bilmek gerek.


2. Sanalýan atlar we sanalmaýan atlar (Countable nouns and Uncountable nouns)

Countable nouns — Sanalýan atlar

Sanap bolýan zatlary aňladýan atlara countable nouns diýilýär. Olaryň birlik we köplük görnüşleri bolýar.

Mysallar:

  • One apple. — Bir alma.

  • Three apples. — Üç alma.

  • Two chairs. — Iki oturgyç.

  • Five students. — Bäş okuwçy.

Uncountable nouns — Sanalmaýan atlar

Adatça, aýratyn birlikler hökmünde sanalmaýan maddalary ýa-da düşünjeleri aňladýan atlara uncountable nouns diýilýär. Olar köplenç birlik görnüşinde ulanylýar.

Mysallar:

  • Water. — Suw.

  • Milk. — Süýt.

  • Sugar. — Şeker.

  • Money. — Pul.

  • Time. — Wagt.

  • Information. — Maglumat.

Meselem, iňlis dilinde adatça two waters ýa-da three informations diýilmeýär. Suwy sanamak üçin two bottles of water (iki çüýşe suw), maglumatlary sanamak üçin bolsa three pieces of information (üç maglumat) diýilýär.

Ýatda saklaň:

Many — sanalýan atlar bilen ulanylýar.

Much — sanalmaýan atlar bilen ulanylýar.

A lot of — atlaryň iki görnüşi bilen hem ulanylýar.



3. Much, Many, A lot of — Köp mukdary bildirmek

Bu sözler bir zadyň köp mukdardadygyny ýa-da sanynyň köpdügini görkezýär.

Many — köp sanly

Many sanalýan atlaryň köplük görnüşi bilen ulanylýar.

  • There are many books in the library. — Kitaphanada köp kitap bar.

  • Many students learn English. — Köp okuwçylar iňlis dilini öwrenýär.

  • How many friends do you have? — Näçe dostuň bar?

Much — köp mukdarda

Much sanalmaýan atlar bilen ulanylýar. Ol köplenç sorag we inkär sözlemlerinde duş gelýär.

  • We don't have much time. — Biziň wagtymyz kän däl.

  • How much water do you drink every day? — Sen her gün näçe suw içýärsiň?

  • There isn't much milk in the fridge. — Sowadyjyda süýt kän däl.

A lot of — köp

A lot of sanalýan we sanalmaýan atlar bilen ulanylýar. Ol gündelik gepleşikde oňyn sözlemlerde örän köp duş gelýär.

  • She has a lot of books. — Onuň köp kitaplary bar.

  • We have a lot of work today. — Bu gün biziň işimiz köp.

  • They drink a lot of water. — Olar köp suw içýärler.

Üns beriň: 

A lot of sözünden soň sanalýan at gelende, at köplükde ulanylýar: a lot of books.

Sanalmaýan at bilen bolsa onuň adaty görnüşi ulanylýar: a lot of water.

Köp mukdary has-da nygtamak üçin so many we so much ulanylýar:

  • There are so many people here! — Bu ýerde nähili köp adam bar!

  • She has so much homework! — Onuň öý işi örän köp!


4. A few, Few, A little, Little, A bit of — Az mukdary bildirmek

Bu sözler az mukdary ýa-da az sany görkezýär. Ýöne olaryň arasynda many tapawudy bar.

A few — birnäçe, az-kem

A few sanalýan atlaryň köplük görnüşi bilen ulanylýar. Ol az bolsa-da, ýeterlik ýa-da oňyn manyda ulanylyp biljek mukdary aňladýar.

  • I have a few friends at school. — Mekdepde birnäçe dostum bar.

  • We need a few eggs. — Bize birnäçe ýumurtga gerek.

  • She bought a few apples. — Ol birnäçe alma satyn aldy.

Few — örän az, ýeterlik däl diýen manyda

Few hem sanalýan atlaryň köplük görnüşi bilen ulanylýar. Emma ol köplenç mukdaryň garaşylýandan azdygyny we munuň ýeterlik däldigini görkezýär.

  • Few students came to class. — Sapaga okuwçylaryň örän az sanlysy geldi.

  • Few people know the answer. — Jogaby örän az adam bilýär.

A little — biraz, azajyk

A little sanalmaýan atlar bilen ulanylýar. Ol az mukdaryň bardygyny aňladýar.

  • I need a little water. — Maňa biraz suw gerek.

  • There is a little sugar in the cup. — Käsejikde azajyk şeker bar.

  • Can I have a little milk? — Maňa azajyk süýt berip bilersiňizmi?

Little — örän az, ýeterlik däl diýen manyda

Little hem sanalmaýan atlar bilen ulanylýar. Ol köplenç mukdaryň örän azdygyny we ýeterlik däldigini görkezýär.

  • We have little time. — Biziň wagtymyz örän az.

  • There is little hope. — Umyt örän az.

  • He has little money. — Onuň puly örän az.

A bit of — biraz, azajyk

A bit of köplenç gepleşik dilinde ulanylýar we sanalmaýan atlaryň öňünden gelýär.

  • I need a bit of help. — Maňa biraz kömek gerek.

  • Add a bit of salt. — Azajyk duz goş.

  • She needs a bit of rest. — Oňa biraz dynç almak gerek.

Ýatda saklaň:

A few — sanalýan atlar bilen.

A little — sanalmaýan atlar bilen.

Few we little — mukdaryň ýeterlik däldigini nygtamak üçin ulanylýar.


5. Some, Any — Näbelli mukdary bildirmek

Some we any mukdary ýa-da sany anyk görkezilmedik zatlar barada aýdanymyzda ulanylýar. Olar köplenç köplükdäki sanalýan we sanalmaýan atlar bilen gelýär.

Some — käbir, birnäçe, biraz

Some köplenç habar sözlemlerde ulanylýar.

  • I have some books. — Mende birnäçe kitap bar.

  • She bought some apples. — Ol birnäçe alma satyn aldy.

Any — hiç hili, haýsydyr bir

Any köplenç sorag we inkär sözlemlerinde ulanylýar.

  • Do you have any questions? — Soraglaryňyz barmy?

  • Is there any water? — Suw barmy?

  • I don't have any money. — Mende hiç hili pul ýok.

  • There aren't any students in the classroom. — Synp otagynda hiç bir okuwçy ýok.

Some sözüniň aýratyn ulanylyşy

Haýyş edenimizde ýa-da birine bir zat hödürlänimizde, sorag sözleminde hem köplenç some ulanylýar.

  • Can I have some water, please? — Maňa biraz suw berip bilersiňizmi?

  • Would you like some tea? — Çaý içesiňiz gelýärmi?

  • Would you like some chocolate? — Şokolad isleýärsiňizmi?

Ýatda saklaň:

Habar sözlem: köplenç some.

Sorag we inkär sözlemi: köplenç any.

Haýyş we teklip: köplenç some.


6. Enough, Plenty of — Ýeterlik mukdar

Enough — ýeterlik

Enough sanalýan we sanalmaýan atlar bilen ulanylýar. Ol bir zadyň gerek bolan mukdarda bardygyny aňladýar.

  • We have enough chairs. — Biziň oturgyçlarymyz ýeterlik.

  • I have enough money. — Meniň pulum ýeterlik.

  • We don't have enough time. — Biziň wagtymyz ýeterlik däl.

  • Do you have enough food? — Iýmitiň ýeterlikmi?

Enough sypatlaryň we hal atlaryň hem yzyndan gelip biler:

  • The room is big enough. — Otag ýeterlik derejede uly.

Plenty of — ýeterlikden hem köp

Plenty of bir zadyň ýeterlik bolmak bilen çäklenmän, artykmaç hem bardygyny aňladýar.

  • We have plenty of time. — Biziň wagtymyz ýeterlikden hem köp.

  • There are plenty of books in the library. — Kitaphanada kitaplar örän köp.

  • Don't worry. We have plenty of food. — Alada etme. Biziň iýmitimiz ýeterlikden hem köp.

Tapawudy:

Enough — gerek bolan mukdar bar.

Plenty of — gerek bolan mukdardan hem köp.


7. How much, How many — Näçe? Näçe sany?

Bir zadyň mukdaryny ýa-da sanyny soramak üçin how much we how many ulanylýar.

How many — näçe sany?

How many sanalýan atlaryň köplük görnüşi bilen ulanylýar.

  • How many students are there in your class? — Siziň synpyňyzda näçe okuwçy bar?

  • How many books do you have? — Näçe kitabyň bar?

  • How many apples did you buy? — Näçe alma satyn aldyň?


How much — näçe mukdarda?

How much sanalmaýan atlar bilen ulanylýar.

  • How much water do you drink every day? — Sen her gün näçe suw içýärsiň?

  • How much time do we have? — Biziň näçe wagtymyz bar?

  • How much sugar do you need? — Saňa näçe şeker gerek?


How much — bahany soramak üçin

Bir zadyň bahasyny soramak üçin hem how much ulanylýar.

  • How much is this bag? — Bu sumka näçe?

  • How much are these shoes? — Bu aýakgaplar näçe?

  • How much does this book cost? — Bu kitap näçe durýar?

Ýatda saklaň:

How many + sanalýan atyň köplük görnüşi.

How much + sanalmaýan at.

How much bir zadyň bahasyny soramak üçin hem ulanylýar.


8. Gysgaça jemleme

Quantifier

Ulanylyşy

Mysal

Many

Sanalýan atlar

Many books — köp kitap

Much

Sanalmaýan atlar

Much water — köp suw

A lot of

Atlaryň iki görnüşi bilen

A lot of books / water — köp kitap / suw

A few

Sanalýan atlar

A few apples — birnäçe alma

Few

Sanalýan atlar, ýeterlik däl manyda

Few friends — örän az dost

A little

Sanalmaýan atlar

A little milk — azajyk süýt

Little

Sanalmaýan atlar, ýeterlik däl manyda

Little time — örän az wagt

Some

Köplenç habar sözlemlerde

Some bread — biraz çörek

Any

Köplenç sorag we inkär sözlemlerinde

Any questions? — soraglar barmy?

Enough

Ýeterlik mukdar

Enough money — ýeterlik pul

Plenty of

Ýeterlikden hem köp

Plenty of food — iýmitiň örän köp bolmagy

How many

Sany soramak üçin

How many pens? — näçe ruçka?

How much

Mukdary ýa-da bahany soramak üçin

How much milk? — näçe süýt?


Mysallar



Comments


bottom of page